Poranny Suplement Diety #409: Kto ostatecznie jest Samarytaninem i dla kogo?

Komentarz Ojca Alvaro Gramatica do Ewangelii według św. Łukasza, rozdział 10, wersety od 25 do 37, na 15. niedzielę zwykło, 13 lipca 2025 roku. Powstał jakiś uczony w prawie i wystawiając Jezusa na próbę zapytał, nauczycielu, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne? Jezus mu odpowiedział, co jest napisane w prawie, jak czytasz. On rzekł, będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą, całą swoją mocą i całym swoim umysłem, a swego bliźniego jak siebie samego. Jezus rzekł do niego, dobrze odpowiedziałeś, to czyń, a będziesz żył. Lecz on, chcąc się usprawiedliwić, zapytał Jezusa, a kto jest moim bliźnim? Jezus, nawiązując do tego, rzekł, pewien człowiek schodził z Jeruzalem do Jerycha i wpadł w ręce zbójców. Ci nie tylko go obdarli, lecz jeszcze rany mu zadali, zostawiwszy na pół umarłego odeszli. Przypadkiem przechodził tą drogą pewien kapłan. Zobaczył go i minął. Tak samo Lewita, gdy przyszedł na to miejsce i zobaczył go, minął. Pewien zaś Samarytanin, wędrując, przyszedł również na to miejsce. Gdy go zobaczył, wzruszył się głęboko, podszedł do niego i opatrzył murany, zalewając je oliwą i winem. Potem wsadził go na swoje pydle, zawiózł do gospody i pielęgnował go. Następnego zaś dnia wyjął dwa denary, dał gospodarzowi i rzekł, miej o nim staranie, a jeśli co więcej wydasz, ja oddam tobie, gdy będę wracał. Kto z tych trzech okazał się według ciebie bliźnim tego, który spadł w ręce zbójców? On odpowiedział ten, który mu okazał miłosierdzie. Jezus mu rzekł, idź i ty czyń podobnie. Fragment Ewangelii pokazuje, co oznacza współczucie. Dla Jezusa współczucie jest kluczem do życia zgodnie z Ewangelią, do wypełniania przykazań prawa, warunkiem dziedziczenia życia wiecznego, jak wynika z pytania zadanego przez uczonego w prawie. Nauczycielu, co mam czynić, aby osiągnąć życie wieczne? Jezus odpowiada na to pytanie przypowieścią, której głównym bohaterem jest Samarytanin, którego postawę Jezus konfrontuje z postawą kapłana i lewity, którzy natrafiają na mężczyznę, ofiarę rozbójników, który został okradziony, pobity do krwi i pozostawiony na wpół martwy na drodze. Z ich postawy wynika co Jezus rozumie pod pojęciem współczucia. Można by oczekiwać, że kapłan i lewita będą mieli na sercu dobronieszczęśnika, ale Jezus odnosi to pojęcie do Samarytanina, którego Żydzi uważali za heretyka, człowieka o błędnej wierze, nieprzestrzegającego prawa, któremu nie należy ufać. Wszyscy trzej, kapłan, lewita i samarytanin, idą tą samą drogą i widzą tę samą scenę, a mianowicie mężczyznę leżącego na ziemi. Ale tylko ten ostatni widzi inaczej niż pozostali dwaj. Widzi, że dla tego nieszczęśnika jest jeszcze szansa i że nie wszystko jest stracone. Samarytanin patrzył ze współczuciem. Podczas dykt dla kapłana i lewity była to strata czasu. Nie mieściło się to w ich priorytetach, a ponadto dotknięcie prawie martwego i rannego człowieka czyniło ich nieczystymi i zostaliby uznani za winnych przekroczenia prawa. Musieli dokonać wyboru, czy przestrzegać prawa, a tym samym zachować czystość i uznanie w oczach Boga, czy też zanieczyścić się, pomagając rannemu. Stawką było to, co jest ważniejsze – oddawać cześć Bogu, czy czynić dobro człowiekowi. Dla dwóch religijnych mężczyzn nieszczęśnik był na wpół martwy, nie miał już żadnych szans na przeżycie, więc zatrzymywanie się było bezcelowe. Nawet się do niego nie zbliżyli i pozostawili go jego losowi. W przeciwieństwie do tej postawy Samarytanin podszedł na tyle blisko, aby zobaczyć, czy ten biedny człowiek jest na wpół martwy, czy wciąż na wpół żywy, czy nadal istniała szansa, że nie umrze. Widok ran wzbudził w nim współczucie, współczucie silniejsze niż prawo. Powstaje zatem prawdziwe pytanie, co jest miłe Bogu? Czego należy przestrzegać? Jezus odpowiada, że to Samarytanin wypełnił prawo. Dla Jezusa prawdziwym sercem prawa jest współczucie, miłosierdzie, które rodzi się, gdy zbliżamy się do ran naszych braci. Współczucie pozwala nam dostrzec, że życie pomimo swoich wad zawsze ma szansę na zmartwychwstanie. Współczucie daje nam nadzieję na odkupienie. Współczucie wobec braci oznacza zachowywanie się tak jak Bóg. który zbliża się do nas, aby nieustannie oferować nam życie. Uczucie, które przekłada się na konkretne działania bliskości. Działania, które łączą nas w hojnej i wdzięcznej miłości. Rany łączą nas w ewangelicznym braterstwie. Jesteśmy zaproszeni, aby zbliżyć się do ran naszych braci i w ten sposób odkryć, że nie są oni wrogami, nie są straceni, ale są potencjalnymi przyjaciółmi. Zbliżmy się do ran, a odkryjemy przyjaźń. I tak, choć niedoskonali i wykazujący braki w wielu rzeczach, staniemy się zdolni do kochania, zdolni do współczucia i zmiany drogi oraz planu życia, stawiając na pierwszym miejscu nie nasze interesy, w tym również religijne, ale dobro drugiego człowieka. Rany drugiego człowieka mają moc przemiany naszego serca, sprawiają, że pozostajemy ludzcy i chronią nas przed pokusą stania się, w cudzysłowie, dobrymi pobożnisiami. Wszyscy jesteśmy powołani, aby być dobrym Samarytaninem. Ale prawdą jest również to, że bardzo często to my sami jesteśmy nieszczęśnikami, którzy potrzebują, aby ktoś przeszedł obok i okazał współczucie. Oczywiście bez naszej pomocy brat umrze, ale bez Samarytanina umrzemy również my sami. Inni potrzebują nas, ale my również potrzebujemy Samarytanina. Kogoś, kto choć nie jest doskonały, odczuwa współczucie dla nas. Bez ran nigdy nie będziemy w stanie żyć zgodnie z prawem miłości. Nie będziemy umieli żyć zgodnie z Ewangelią. Zbliżmy się do siebie nawzajem poprzez nasze rany, a odkryjemy, co oznacza kochać. To jest prawdziwe współczucie. To wystarczy. To już jest życie wieczne.